Muzeum Cukru Kamýk — historia i zwiedzanie

Muzeum cukru Kamýk to temat łączący historię lokalnych osad i rozwój przemysłu cukrowniczego w regionie. W artykule wykorzystano dostępne materiały opisujące powstanie i rozwój muzeów historii ziemi, cukrownictwa oraz przykłady podobnych placówek w Polsce, Czechach i Austrii, aby przedstawić pełniejszy kontekst dla zwiedzania Muzeum Cukru w Kamýku.

Geneza i kontekst historyczny

Existence osady se předpokládá již v polovině 13. století. První konkrétní zprávu o Kamýku přináší listina Jana Lucemburského z 10. ledna 1319. Krátce předtím Jindřich z Pokratic znovu vystavěl hrad Kamýk a náhradou za vynaložené prostředky mu král dává dotčený hrad v manství a přidává ves Žalhostice.

Proces osídlení výše položených míst byl vpodstatě ukončen se závěrem 13. stol. (Kamýk ves 301 m.n.m.). V držení hradu a vesnice se do dnešních časů vystřídala řada majitelů. Před r. 1319 byl hrad i ves v majetku panovníka. Kamýkové z Pokratic, potomci obnovitele hradu Jindřich, jsou zde připomínáni jako královi Leníci do 2. pol. 14. stol.

Obyvatelé Kamýku získávali obživu zemědělstvím a ovocnářstvím. Ovoce z Litoměřicka se vyváželo do mnoha zemí Evropy. Na tuzemských trzích mělo odbyt v západočeských lázních. Kamýčtí pěstovali především třešně a vlašské ořechy. Známá byla ořechová alej z Litoměřic ke Kamýku.

Muzea historii ziem i przemysłu: przykłady i inspiracje

Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej powstało 23 czerwca 2006 r. wraz z otwarciem ekspozycji w kapitularzu katedralnym, prezentującej zabytki znalezione na strychu krużganków. Formalnie powołane zostało do życia przez Radę Miejską w Kamieniu Pomorskim 26 czerwca 2009 r. Siedzibą Muzeum jest, oddany do użytku w 2015 r., budynek znajdujący się na tzw. Kwartale Dominikańskim w bliskim sąsiedztwie Osiedla Katedralnego.

návštěva Muzea cukrovarnictví Dobrovice

Na zbiory MZHK składają się bezcenne zabytki jak m.in.: skarby z epoki brązu, rękojeść noża Wikingów z X wieku czy średniowieczne naczynia tzw. grapeny. Wśród nich wymienić możemy: liczne zabytki archeologiczne będące efektem prac prowadzonych na terenie miasta lub pozyskiwane i przekazywane przez członków kamieńskiego Stowarzyszenia na Rzecz Ratowania Zabytków im. św. Korduli, niezwykle cenne szklane negatywy prezentujące niemiecki Kreis Cammin z początków XX wieku autorstwa pioniera kamieńskiej fotografii Adolfa Bartelta, butelki z przedwojennego browaru rodziny Voerkeliusów, fotografie pokazujące powojenny Kamień czy wstęgę z otwarcia 9 maja 1969 r.

W 2021 r. otwarta została wystawa multimedialna "Kamieński kondensator - dziedzictwo światowego odkrycia Ewalda Georga von Kleista" dziekana kamieńskiej kapituły katedralnej i odkrywcy zasady działania kondensatora elektrycznego. Ekspozycja ta jest prezentowana w zabytkowym, pochodzącym z II połowy XVII w., dworze dziekana (zwanym dworem Kleista) zlokalizowanym na Osiedlu Katedralnym oraz na parterze głównej siedziby Muzeum.

Muzeum cukru - koncepcje i przykłady europejskie

Muzeum cukru, gorzelni, uprawy buraków cukrowych to kompleks muzeum w Republice Czeskiej. Muzeum zostało otwarte 22 maja 2010 roku. Muzeum to jest jedyne w swoim rodzaju w Republice Czeskiej, dodatkowo jest na trzecim miejscu w Europie i na piątym miejscu na świecie. Można tutaj zaobserwować różne technologie produkcji cukru i artefaktów z nim związanych.

W Austrii istnieje Austriackie Muzeum Cukru w Tulln: Cukrownia AGRANA w Tulln produkuje cukier dla całego świata od ponad 75 lat - w tym kompletną linię produktów słynnej marki "Cukier Wiedeński". Na najwyższym piętrze zabytkowego klasztoru minorytów (Minoritenplatz 1) zwiedzający mogą poznać ekscytującą historię cukru - od młyna trzciny cukrowej po nowoczesną fabrykę buraków cukrowych.

Czego można się spodziewać? Wgląd w produkcję cukru w XVIII wieku i obecnie, droga cukru od 8000 r. p.n.e. do marki "cukier wiedeński", kamienie milowe z Austrii: proces rozpowszechniania, wynalezienie kostki cukru. Po II wojnie światowej Tulln stało się centrum przemysłu cukrowniczego Dolnej Austrii. Cukrownia AGRANA została rozbudowana i do dziś charakteryzuje krajobraz miasta - z sześcioma charakterystycznymi silosami i charakterystycznym słodkim, słodowym aromatem przetwarzania buraków.

sbírky Leteckého muzea Kbely

Polskie doświadczenia muzealne związane z cukrownictwem

Muzeum Cukrownictwa w Pszennie jest pierwszym muzeum tego rodzaju w Polsce, które powstało na Dolnym Śląsku dzięki inicjatywie i dofinansowaniu ze strony producenta cukru Südzucker Polska S.A. Muzeum znajduje się na terenie Zakładu Produkcyjnego „Cukrownia Świdnica”, a wybór miejsca nie jest przypadkowy. Pierwsza kampania buraczana odbyła się w Pszennie (Weizenrodau) w 1842 roku.

Nasze muzeum, które istnieje od 2008 roku, powinno być rozumiane nie tylko jako oferta kulturalna, ale również jako czynnik społeczny, część lokalnej historii oraz jako miejsce edukacji. Wszystko co nas otacza, rozwinęło się historycznie, a wiedza o tym pomaga nam zrozumieć obecną rzeczywistość.

„Rzecz o sztuce robienia cukru z buraków, czyli historia Cukrowni w Przeworsku” to tytuł wystawy czasowej, która od 21 września do końca listopada b. r. prezentowana będzie w Muzeum w Przeworsku. Dzięki osobistym zabiegom Księcia Andrzeja Lubomirskiego, 6 listopada 1894 roku ukonstytuowało się Galicyjskie Akcyjne Towarzystwo Przemysłu Cukrowniczego w Przeworsku. Celem Towarzystwa była budowa i prowadzenie cukrowni na terenie wsi Budy Przeworskie, położonej ok. 1 km od Przeworska.

W 1895 roku cukrownia ruszyła, produkując wyłącznie cukier surowy, jej pierwszym dyrektorem został Ignacy Rosiński. Pierwsze lata produkcji nie przyniosły spodziewanych rezultatów finansowych, dopiero budowa rafinerii w 1899 r. Podczas I wojny światowej wycofujące się wojska rosyjskie przechodząc przez Przeworsk podpaliły Cukrownię 12 maja 1915 roku. Z pożaru ocalała jedynie rafineria, magazyny i budynki mieszkalne.

W latach 50. XX w. zmodernizowano fabrykę zaopatrując ją w nowoczesne urządzenia i maszyny, powiększał się areał plantacyjny. W 1975 r. Cukrownia przestała być samodzielnym przedsiębiorstwem i weszła w skład Przedsiębiorstwa Państwowego „Cukrownie Lubelskie”. W latach 80. XX cukrownia stała się kombinatem, w skład którego wchodziła Wytwórnia Drożdży Paszowych i należała do pierwszej dziesiątki najlepszych cukrowni w Polsce.

příběh pořadu StarDance v Galerii ČT

Co zobaczyć zwiedzając Muzeum Cukru w Kamýku i regionie

Praktyczne informacje dla zwiedzających

Muzea tego typu często łączą zalety placówek stałych i wystaw czasowych, oferując także elementy edukacyjne skierowane do szkół podstawowych i szerokiej publiczności. Nasze małe muzeum jest interesujące nie tylko dla starszych i młodszych specjalistów, lecz dla ogółu społeczeństwa. W szczególności liczymy na dociekliwość uczniów szkół podstawowych.

W kontekście zwiedzania regionu warto pamiętać, że Czechy najłatwiej jest zwiedzać samochodem. Parki Narodowe w Czechach zajmują prawie 2 proc. powierzchni kraju. Podróżując po Czechach warto skorzystać z usług taksówek.

Oferta dodatkowa i wydarzenia

Na wystawie zaprezentowane zostaną przedwojenne, archiwalne fotografie i akcje przeworskiej cukrowni, Księgi Protokołów z Walnych Zgromadzeń Akcjonariuszy cukrowni od momentu jej powstania do wybuchu II wojny światowej, przedwojenne głowy cukru, sztandary, trofea sportowe, pamiątki na jubileusz 100-lecia cukrowni, kroniki z kolonii organizowanych dla dzieci pracowników fabryki, wspomnienia i relacje pracowników.

Jak powstaje polski cukier?

Dlaczego muzeum cukru ma znaczenie

Historia buraka cukrowego i przemysłu cukrowniczego jest dla społeczeństwa ważna, bo mówi nam o dawnych czasach w branży cukrowniczej. W naszym muzeum podejmujemy również wyzwanie, aby rozbudzić zainteresowanie historią wśród młodego pokolenia i zilustrować częściowe aspekty historii przemysłu lub rolnictwa sprzed 100 lat.

Aspekt Co pokazuje
Archeologia skarby z epoki brązu, przedmioty średniowieczne
Fotografia szklane negatywy z pocz. XX w., dokumentacja miasta
Przemysł cukrowniczy technologie produkcji, eksponaty z cukrowni, historie pracowników

Warto odwiedzić takie muzeum, aby zrozumieć przemiany społeczno-gospodarcze regionu, poznać lokalne tradycje i zobaczyć, jak zmieniała się produkcja żywności oraz przemysł przetwórczy na przestrzeni wieków.

tags: #muzeum #cukru #Kamyk #historia #i #zwiedzanie