Oto parę włoskich idei na niemarnowanie chleba w przeglądzie ciągnącym się z północy na południe. Specjalista w zakresie kuchni śródziemomorskich, dziennikarz kulinarny, podróżnik, fotograf, autor sześciu bestsellerowych książek kulinarnych. Gotuje i karmi, prowadzi warsztaty kulinarne oraz organizuje wyjątkowe kolacje degustacyjne. W Italii pieczenie trwa całą dobę, bo włoska kuchnia opiera się na pieczywie. Focaccie, rozmaite chleby czy słodkie rogaliki towarzyszą każdemu porządnemu Włochowi od rana do wieczora. A jak sobie radzić z nadmiarem prędko wysychającego w upale chleba następnego dnia? Tę sztukę mieszkańcy Półwyspu Apenińskiego opanowali do perfekcji, i to nie tylko dlatego, że włoska kuchnia przez stulecia była biedna jak mysz kościelna, ale również przez szacunek, jakim darzono bochenek, który potrafił wyżywić całą rodzinę. Jak Italia długa i szeroka, znajdowano sposoby na to, jak nie wyrzucać chleba. Najlepiej jest w Toskanii, gdzie od wieków piecze się go bez soli. Dziś to powód do dumy i jeden z elementów tożsamości Florentczyków, bo to oni prowadzili wojnę z Pizą, która zablokowała dostawy soli do miasta. Oto kilka włoskich pomysłów na niemarnowanie chleba.
Według tradycji, chleba nie powinno się wyrzucać. Ale co zrobić ze starym chlebem, który jest zbyt suchy, by smakował, ale wciąż nadaje się do spożycia? Najlepiej przygotować różnorodne potrawy z czerstwego chleba - zapiekankę, grzanki opiekane z piekarniku czy tosty francuskie maczane w jajku. Poznaj przepisy na proste, ale smaczne przekąski z czerstwego pieczywa.
Grzanki w piekarniku Maślane tosty na słodko Złożone tosty z serem i dodatkami Tosty francuskie na jajku Małe grzanki do sałatek i zupy krem Zapiekankę chlebową Zupę chlebową - śląską wodzionkę Knedle do sosów i gulaszu Bułkę tartą Kwasy chlebowy.
Grzanki w piekarniku to doskonały pomysł na śniadanie czy kolację. W wersji na słono najlepiej posmarować kromki chleba masłem czosnkowym lub ziołowym, położyć na nich plaster żółtego sera oraz wybrane warzywa - słupki czerwonej papryki lub plasterki pomidora czy cukinii. Tak przygotowane włóż na kilka minut do rozgrzanego piekarnika, aż ser delikatnie się roztopi, a warzywa staną się miękkie. Ta wersja grzanek z pewnością zrobi furorę na każdym sobotnim śniadaniu.
Drugą wersją - na słodko - będą tosty francuskie na jajku. Do głębokiego talerza wlewamy mleko, wbijamy jajka, dodajemy zioła prowansalskie i maczamy w nich suche kromki chleba. Obtoczone w jajku kromki wrzucamy na rozgrzaną patelnię z masłem, smażymy na złoty kolor z obu stron. Można je podawać w wersji z dżemem, świeżymi owocami lub serem.
Zapiekanka chlebowa to kolejny sposób na wykorzystanie czerstwego pieczywa. Dno naczynia żaroodpornego wyłóż kromkami suchego chleba, zalej roztrzepanym jajkiem z jogurtem i ziołami prowansalskimi, ułóż warstwę pokrojonych warzyw, a na wierzchu posyp startym serem. Tak przygotowana zapiekanka trafia do piekarnika.
Chleb może również zagęszczać zupy i sosy. Namoczony w wodzie lub mleku chleba zmiękczy zupę i zapewni jej gęstą, aksamitną konsystencję. Gastronomiczna klasyka to hiszpańskie Gazpacho - zagęszczone chlebem. Z czerstwego chleba tworzymy także farsze do klopsików i pulpetów, które dzięki chlebowej masie zyskują na jędrności i soczystości.
Przykładowe przepisy na pulpety: połączenie namoczonego chleba z mielonym mięsem, jajkami i przyprawami daje zatrzymanie struktury farszu podczas smażenia czy gotowania. Można je podać z sosami, makaronem lub zupą.
Knedle z czerstwego chleba - klasyka, która smakuje doskonale z gulaszem lub sosem grzybowym. Knedle przygotowuje się z suchego chleba, mleka, jajek i cebuli. W misce chleb namoczyć w mleku, a następnie zmiksować z jajkami i przyprawami, formować kulki i gotować w osolonej wodzie.
Pachnące i sycące - tosty z serem i dodatkami to także hit na każdą okazję. Do tostów można użyć wędlin, warzyw i ziół, a całość zapiekać pod czapką sera.
Speciality Burger Stary Liskovec
Ribollita toskańska zupa z fasoli i czerstwego chleba, która łączy resztki warzyw z końcówką pieczywa. Cebulowa - zagęszczona chlebem, z dodatkiem czosnku i przypraw. Wodzionka to śląska potrawa z chleba, tłuszczu i wrzątku. Germuszka - gęsta zupa z chleba, idealna dla osób na lekkostrawnej diecie. Leivasupp - estońska, słodka zupa z czerstwego chleba z sokiem jabłkowym.
Panzanella to klasyczna toskańska sałatka z czerstwego chleba, pomidorów, cebuli i octu; Bruscetta - prosta bruschetta z czerstwego chleba, oliwy i pomidorów. Fattoush - arabska wersja z pita. Pamiętajmy, że chleb bez soli, charakterystyczny dla Florencji, stał się jednym z symboli toskańskiego stołu.
Nie wyrzucaj czerstwego chleba! W przewiewnym i ciemnym pojemniku wytrzymuje kilka dni. Możesz też mrozić kromki i wykorzystywać je według potrzeb. Aby utrzymać świeżość, warto mieć w kuchni chlebak - drewniany, metalowy czy nowoczesny, który utrzymuje odpowiednią wilgotność i temperaturę. Warto unikać karmienia ptaków starym chlebem; nie jest to zdrowe dla zwierząt i może prowadzić do chorób układu pokarmowego.
| Potrawa | Główne składniki | Procentowy efekt marnowania chleba |
|---|---|---|
| Ribollita | Czerstwy chleb, fasola, warzywa | 45% |
| Wodzionka | Czerstwy chleb, smalec, czosnek | 15% |
| Panzanella | Czerstwy chleb, pomidory, oliwa | 25% |
| Grzanki do zupy | Chleb, oliwa | 10% |
Podsumowanie treści i inspiracje na przyszłe posiłki: chleb, który mógłby zostać wyrzucony, może stać się bazą do wielu dań, od grzanek i tostów, przez zapiekanki i knedle, po zupy i napoje fermentowane. Dzięki planowaniu zakupów, odpowiedniemu przechowywaniu i kreatywnemu podejściu do resztek, kuchnia staje się bardziej zero waste i gospodarna.
tags: #zastosowanie #starego #chleba #w #kuchni